Wichita/Grammar Documentation
From LING073
Contents
Language/Grammar
The main parts of speech in the Wichita language are nouns <n>, pronouns <prn>, adjectives <adj>, quantifiers/demonstratives<qnt><dem>, interjections <ij>, conjunctions <cnjcoo>, adverbs <adv>, and verbs <v>.
Nouns
Wichita nouns can take any of three suffixes, instrumental, locative, or a marker of the combining form. On some occasions, the definite article will also become suffixed as well.
- haːrhiwiːc<n><ins> ↔ haːrhiwiːcáːhir
- ikaːˀa<n><ins> ↔ ikaːráːhir
- kirikirˀiːs<np><ins> ↔ kirikirˀiːsáːhir
- ˀahi awir<v><n><ins> ↔ iskiˀoːrˀeh
- keˀes ic iriyari<v><n><v> ↔ keˀeseːcˀíriyari
- takiˀ ri ki wi<v><v><n><v> ↔ takirikiwi
- ikaːˀa<n><loc> ↔ íkaːkiyah
- hirahrˀa<n><loc> ↔ hánnhirh
Pronouns
- kiriˀ<n><itg> ↔ eːkiriˀ
- kiriˀ<n><ind> ↔ kaːkiriˀ
- kiriˀ<n><neg> ↔ káːkiriˀ
- ckinc<n><ind> ↔ kaːckinc
- ckinc<n><itg> ↔ eːckinc
- siːˀ<n><itg> ↔ eːsiːˀ
- kiyaˀ<n><neg> ↔ káːkiyaˀ
- sis<n><itg> ↔ eːsis
Adjectives
- néːrhirˀa tac<n><v><inc> ↔ tac tiréːrhirˀasˀi
- néːrhirˀa tac<n><v> ↔ néːrhirˀa tac tiˀi
- tac néːrhirˀa<v><n> ↔ tac tiˀi néːrhirˀa
- kawáːrah heːc<n><v><inc> ↔ tiheːctaːrasˀi
- kawáːrah heːc<n><v> ↔ kawáːrah tiheːcˀi
- heːc kawáːrah<v><n> ↔ tiheːcˀi kawáːrah
- kawáːrah heːc<n><v><ptcp> ↔ kawáːrah nahéːcˀih
Quantifiers and Demonstratives
- has aːˀaːki weˀes ˀarhi<v><nar><qot><aor><p3><sg><n> ↔ hasˀaːˀaːkiwéˀesˀarhi
- áːkikeˀe katakshirˀa keˀeR<v><qot><aor><p3><sg><n> ↔ áːkikeˀekatâkshirˀa
- hirahrˀa tiˀi<n><loc><det><dem> ↔ hiraːrˀ tiˀi
Interjections
- éːh<ij> ↔ éːh
- íːyáːh<ij> ↔ íːyáːh
- híːróːh<ij> ↔ híːróːh
- háˀwih<ij> ↔ háˀwih
- awˀ<ij> ↔ awˀ
- kˀ<ij> ↔ kˀ
- ehérh<ij> ↔ ehérh
Conjunctions
- hinniˀ<cnjcoo> ↔ hinniˀ
- eːkw<cnjcoo> ↔ eːkw
- hiriwaːˀ<cnjcoo> ↔ hiriwaːˀ
- hiriˀ<cnjadv> ↔ hiriˀ
- hiːwéˀewakhaːr<cnjsub> ↔ hiːwéˀewakhaːr
- haːwaˀ<cnjadv> ↔ haːwaˀ
Adverbs
- wéra<adv> ↔ wéra
- waˀ<adv> ↔ waˀ
- hirˀíːs<adv> ↔ hirˀíːs
- asskhaˀ<adv> ↔ asskhaˀ
- tiˀrih<adv> ↔ tiˀrih
- haraˀ<adv> ↔ haraˀ
- hiːríkaːh<adv> ↔ hiːríkaːh
- híːrakaːh<adv> ↔ híːrakaːh
- akwithah<adv> ↔ akwithah
- wickhéːˀ<adv> ↔ wickhéːˀ
- hassis<adv> ↔ hassis
- isaˀ<adv> ↔ isaˀ
- khaˀ<adv> ↔ khaˀ
- ickiriˀ<adv> ↔ ickiriˀ
- kas<adv> ↔ kas
- acs<adv> ↔ acs
- wickheˀes<adv> ↔ wickheˀes
Verbs
- hiˀ<v><pl> ↔ hiˀ
- t<v><p1> ↔ t
- s<v><p2> ↔ s
- a:ki<v><aor> ↔ a:ki
- keˀe<v><fut> ↔ keˀe
- kaˀa<v> ↔ kaˀa
- na<v> ↔ na
- a<v><ref> ↔ a
- kiˀ<v><s_sg1> ↔ kiˀ
- caːkiˀ<v> ↔ caːkiˀ
- asseːhah<n><adv> ↔ asseːhákaːh,